Geciken Doğum Sancıları

1918-1923

1918-1923 dönemi, bir dünyanın yıkıldığı, yerine yeni bir hayatın ikame ettirildiği sancılı bir dönemi temsil eder. Bu dönemde Anadolu insanı hem İtilaf kuvvetlerinin istilasına ve katliamlarına hem topraklarının paylaşılmasına tanıklık etmiş, böylece kendini 1910’lardan beri bitmeyen bir savaşın son düzlüğünde bulmuştur. Bu sürecin ayrılmaz parçalarından biri yine Ermeni sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hem sorunun I….

Tamamı için tıklayın.

YUSUF HALAÇOĞLU – TEHCİRDEN DÖNEN ERMENİLER

1918 yılında çıkarılan “Geri Dönüş Kararnamesi” ile Ermeniler Osmanlı ülkesine yeniden dönmeye başlamışlardır. El konan evleri ve mallarının iadesi konusunda Osmanlı Hükümeti bir dizi kanun çıkararak uygulamaya koymuştur. 1919 yılına gelindiğinde Osmanlı topraklarında Ermeni nüfusu yaklaşık 650 bine ulaşmıştır.

İzlemek için tıklayın.

RAMAZAN ERHAN GÜLLÜ – MONDROS SONRASI İSTANBUL ERMENİ PATRİKHANESİ VE ZAVEN EFENDİ

Mondros Mütarekesi sonrası İstanbul Ermeni Patrikhanesi eski yapısına döndürülmüştü. Fakat patrik Zaven Efendi savaşta yaşanılanları öne sürerek işgal birlikleriyle beraber hareket etmeyi tercih etmişti. Her ne kadar Milli Mücadele dönemi Zaven Efendi bu tavrını değiştirmiş olsa da bu sefer Türk yetkilileri ona güvenmeyeceklerdi.

İzlemek için tıklayın.

AKIN ÇELİK – İTİLAF DEVLETLERİ’NİN İŞGAL GEREKÇESİ OLARAK ERMENİ MESELESİ

30 Ekim 1918’de başlayan mütareke döneminde İtilaf Devletleri Ermeni Meselesini Osmanlıya karşı bir silah gibi kullanıyorlardı. İstanbul hükümetleri ise bu konu hakkında oldukça titiz bir tavır sergiliyor, Ermenilerin sevk edildikleri yerlerden geri dönüşleri, can ve mal güvenceleri, iaşelerinin temini gibi hususlarda hukuk çerçevesinde ve komisyonlar vasıtasıyla hareket ediyorlardı.

İzlemek için tıklayın.

TEMUÇİN FAİK ERTAN – MİLLİ MÜCADELE VE ERMENİLER

 Mondros Mütarekesi sonrası Ermeni Sorunu’nun dört boyutu vardır. Birincisi Ermenilerin İstanbul’un işgaliyle birlikte yeni oluşan fiili durumdan yararlanma hedefleridir. İkincisi, sevk ve iskan sonrası yaşadıkları bölgelere başlayan geri dönüşlerdir. Üçüncü boyut ise Kilikya’da bir Ermeni Krallığı kurma gayretleridir. Erivan Cumhuriyeti’nin Doğu Anadolu’ya yönelik saldırıları ise meselenin dördüncü boyutunu oluşturur.

İzlemek için tıklayın.

HİKMET ÖZDEMİR – LOZAN’DA ERMENİ MÜLTECİLER MESELESİ

Birinci Cihan Harbi tamamlandıktan sonra Cenevre’de kurulan Mülteciler Yüksek Komiserliği kayıtlarına göre Erivan ve çevresine yerleştirilen Ermeni mültecilerin sayısı 320 bindi. Lozan’a katılan Türk heyeti bu mültecilerin toplu halde geri döndürülmesi ya da onlara bir yurt verilmesi gibi tekliflerin yapılmasına izin vermedi.

İzlemek için tıklayın.