Güneş Batıdan Doğuyor

1774-1878

Dönemin öncelikli önemi, birlikte yaşamdan ayrışmaya giden yolun ilk aşamasını oluşturmasıdır. Bu zaman aralığında 1789 Fransız İhtilali’nin bir yansıması olarak milliyetçi akımların giderek yayılması, Osmanlı idari sistemindeki sıkıntılar, Rusya’yı adeta Osmanlı topraklarındaki Hıristiyanların hamisi durumuna getiren antlaşmaların imzalanması ve ilk olarak Ermeni bağımsızlık hareketlerinden somut bir şekilde bahsedilebilmesi, dönemi önemli kılan başka unsurlardır. Bu dönemin…

Tamamı için tıklayın.

ÖMER TURAN – AMERİKAN MİSYONERLERİNİN ERMENİ TOPLULUKLARI KEŞFİ

1830’lu yıllarda Ermenileri daha yakından tanımak üzere Anadolu’da seyahate çıkan iki Amerikan misyoneri, gözlemlerine dair ayrıntılı raporlarını Boston’daki merkezlerine gönderdiler. Bu raporlar doğrultusunda merkezde gerçekleştirilen durum değerlendirmesi ve ortaya çıkarılan harekat planına göre bir Ermeni misyonu kuruldu ve Ermenilere yönelik misyonerlik faaliyetleri böylece başlamış oldu.

İzlemek için tıklayın.

SELÇUK URAL – RUS EMPERYALİZMİ, MİSYONERLİK VE ERMENİ MESELESİ

Rusların Güney Kafkasya’yı ele geçirme projesi ve Doğu Anadolu Bölgesi üzerinden Doğu Akdeniz’e ve Basra’ya inme hayalleri Osmanlı Devleti’ni bölgede etkisiz kılma mücadelesinin ana eksenini oluşturuyordu. Bu dönem aynı zamanda büyük güçlerin ve misyoner faaliyetlerinin de etkisiyle Ermenilerin Osmanlı Devleti’ne karşı muhalif bir hareket başlatmasına tanık olmaktaydı. 

İzlemek için tıklayın.

HANS LUKAS KIESER – AMERİKAN MİSYONERLERİ, ERMENİLER VE SOSYAL KISKANÇLIK

Amerikan misyonerlerinin ilk dış bağlantısı Ermeniler olmuştur. Protestan milletinin kurulmasını sağlayan okullardan en çok da Ermeniler yararlanmıştır. American Board heyetiyle Ermenilerin yakın ilişkisi sosyal bir kıskançlığa sebep olmuş, Sultan Abdülhamid bu yakınlığı kendi siyaseti karşısında bir tehlike olarak görmüştür.

İzlemek için tıklayın.

BİLAL ŞİMŞİR – NİSAN AYAKLANMASI VE FİLİBE’DEKİ BULGARLAR

Yunan ayaklanması diğer Balkan milletleri için emsal olmuştur. Takip edilen şablon şudur: önce siyasî bir örgüt kurulur, ayaklanma hazırlanır, Avrupa komuoyu buna destek verir ve büyük devletlerin müdahalesiyle yeni bir devlet kurulur. Bulgarların 1876’daki Nisan Ayaklanması da bu şablona göre gerçekleştirilir.

İzlemek için tıklayın.

HAKAN KIRIMLI – KIRIM’IN İLHAKI İLE BAŞLAYAN OSMANLI’YA GÖÇ HAREKETLERİ

Rusya’nın Kırım’ı ilhakından itibaren Kırım Tatarları dalgalar halinde Osmanlı İmparatorluğu’na göç etmeye başladılar. Rusya’nın bölgeyi Slavlaştırma ve Hıristiyanlaştırma emelleri insanları göç etmek zorunda bırakıyordu. 1770’lerden 1920’lere kadar kesintisiz devam eden bu göç dalgası yaklaşık 1,5-2 milyon Kırım Tatarı’nın Osmanlı Devleti’ne sığınması anlamına geliyordu.

İzlemek için tıklayın.