Kılıçlar Çekilirken

1878-1908

Bu dönemin en temel özelliği Ermeni sorununun Osmanlı’nın iç dinamiklerini ilgilendiren bir mesele olmaktan çıkıp uluslararası bir hale gelmesidir. Bu çerçevede, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı yahut yaygın bilinen ismiyle 93 Harbi sonrası imzalanan Ayastefanos Antlaşması’nın 16. ve Berlin Antlaşması’nın 61. Maddesi başat önemdedir. Bu maddelerle Osmanlı Devleti, Vilayet-i Sitte’de özellikle Rusya ve İngiltere nezaret ve kontrolü altında…

Tamamı için tıklayın.

HALUK SELVİ – MİHRAN DAMATYAN’IN İTİRAFLARINA GÖRE ERMENİ KOMİTALARININ ÖRGÜTLENME BİÇİMLERİ VE AMAÇLARI

 1890 yılından itibaren Ermeni komitelerinin Osmanlı topraklarında nasıl örgütlendiklerine dair elimizdeki önemli kaynaklardan biri de Mihran Damatyan’ın itiraflarıdır. Damatyan, İngiliz muhbiri Fitzgerald’ın Makedonya’da kendilerine hitaben yaptığı konuşma ile ilgili bazı ayrıntılardan bahsetmektedir. Özellikle Bulgar, Ermeni ve Rum komitelerinin birlikte hareket etmeleri gerektiği ve Osmanlı topraklarında gerçekleştirecekleri eylemler sonrası İngilizlerin müdahaleleriyle bağımsızlıklarına kavuşabilecekleri yönündeki hitabı Damatyan’ın…

İzlemek için tıklayın.

BEKİR GÜNAY – İZMİT’TE AMERİKAN MİSYONER OKULU, BITHYNIA KOLEJİ

1880’li yıllara gelindiğinde bütün Anadolu’da olduğu gibi İzmit’te de yoğun bir misyoner faaliyeti göze çarpmaktadır. Bu misyonerlerin İzmit’te kurdukları Bithynia Koleji’nin Amerikan misyoner okulları açısından ilginç bazı özellikleri dikkat çekmektedir. Tamamen kız öğrencilerin eğitim gördüğü kolejde, dört farklı dil öğrenimi ve İncil okumalarının yanı sıra Ermeni tarihini de içeren bir müfredatın uygulandığı görülmektedir.

İzlemek için tıklayın.

CEZMİ ERASLAN – ERMENİ KOMİTELERİNİN FAALİYETLERİ VE ABDÜLHAMİD’İN ALDIĞI TEDBİRLER

Doğu illerinde başlayan karışıklık sınır bölgelerin güvenliğini tehdit etmeye başlayınca, II. Abdülhamid, o bölgede yaşayan Müslüman aşiretlerden süvari alayları kurarak bölgede güvenliği sağlamak istemiştir.

İzlemek için tıklayın.

NEJLA GÜNAY – AGASİ EFENDİ VE ERMENİ AYAKLANMALARI

Agasi Efendi 1890’da Kumkapı olayına karıştığı için Fransa’ya kaçmak durumunda kalmış daha sonra Kıbrıs üzerinden Anadolu’ya gelerek bir isyan organizasyonunda görevlendirilmişti. 1893 yılından 95 yılına kadar isyan hazırlıklarını yürüten Agasi, örgüte taraftar topladı. Kıbrıs Adası’nda eğitim görmüş olan bu taraftarların Zeytun’da toplanmasını temin etti. 1895’te çıkarılan ayaklanmadan önce Zeytun’a çevre illerden hatta Van’dan, Diyarbakır’dan, Urfa’dan, Antep’ten, Mersin’den, Tarsus’tan taraftarlar…

İzlemek için tıklayın.

JEREMY SALT – ERMENİ REFORM PLANI NEDEN UYGULANAMADI?

İngiltere’nin ısrarcı olduğu Ermeni reform planı çeşitli sebeplerden dolayı uygulanamadı. Bunların başında reform planının mimarlarından İngiltere’nin tavrı geliyordu. Ancak Doğu’nun belirli bir kısmının Ermenilerin kontrolüne verilecek şekilde yapılandırılmasına Osmanlı yöneticileri karşıydı. Çünkü bunu önce otonomi, nihai olarak da bağımsızlığa yol açacak bir düzenleme olarak görüyorlardı.

İzlemek için tıklayın.