Ermeni Meselesi

JUSTIN MCCARTHY – ERMENİ İSYANLARININ DÖNEMSEL FARKLARI

 Ermenilerin 1890’lardaki isyanları ile I. Dünya Savaşı sırasındaki ayaklanmaları farklılıklar gösterir. 1890’lardaki isyanlarda Osmanlı Devleti isyanları bastırmada herhangi bir güçlük yaşamazken neredeyse tek çekincesi Avrupalı güçlerin tepkileriydi. I. Dünya Savaşı sırasında isyanların genişlik ve derinlikleri farklı olduğu gibi dış kaynaklı destekleri de aleniydi.

İzlemek için tıklayın.

YUSUF SARINAY – 24 NİSAN 1915 TUTUKLAMALARINA KARŞI SİVAS’TA ÇATIŞMA

24 Nisan 1914 tutuklamalarında Sivas haricinde hiçbir bölgede çatışma yaşanmamıştır. Sivas bölgesinde ise Osmanlı ordusunun cephe gerisiyle lojistik destek bağlantısını, yolları, telgraf hatlarını kesmeyi hedefleyen hatta daha sonrasında Rus ordusuna gönüllü katılan çok sayıda Ermeninin direnişiyle karşılaşılmıştır.

İzlemek için tıklayın.

AKIN ÇELİK – MONDROS MÜTAKERESİ SONRASI OSMANLI HÜKÜMETLERİ VE ERMENİ MESELESİ

Mondros Mütarekesi’nden sonra sırasıyla kurulmuş altı Osmanlı hükümeti, Ermeni meselesi ile uğraşmak zorunda kalmışlardır. İtilaf devletleri, Ermeni basını ve Ermeni Patrikhanesi’nin baskılarını yoğun bir şekilde yaşamış olan bu hükümetlerin, 1915 Olayları’nın müsebbibi olarak İttihat ve Terakki’yi suçlayarak kendilerini bu baskıdan kurtarmaya çalıştıkları görülüyor.

İzlemek için tıklayın.

HİKMET ÖZDEMİR – MAVİ KİTAP, SAVAŞ PROPAGANDASI VE ERMENİ MESELESİ

Büyük bir harp faciası olan 1915 Olayları’nı bütün unsurlarıyla birlikte değerlendirmek gerekiyor. Fakat savaş yıllarının kimi propaganda faaliyetleri günümüz çalışmalarında hala temel kaynak olarak kullanılmakta ve böylesi bütüncül bir değerlendirmenin önünde engel teşkil etmektedir. Birçok araştırmacının başvurduğu meşhur Mavi Kitap da bu propaganda faaliyetleri kapsamında hazırlanmıştır.

İzlemek için tıklayın.

AYHAN AKTAR – SARKİS TOROSYAN VE ETRAFINDAKİ TARTIŞMALAR

1909’da askerlik yasasının değişmesiyle Osmanlı Harbiyesi, gayrimüslimlere açılır ve Osmanlı ordusunda Ermeni subaylar görev almaya başlar. Osmanlı üst sınıfına dâhil olmaya çalışan Sarkis Torosyan da bunlardan biridir. Enver Paşa Osmanlı Ermeni subaylarının ve ailelerinin zorunlu göçten muaf olmalarını istemektedir. Ne var ki Torosyan’ın ailesi sevk ve iskana tabi tutulur, Islahiye çıkışında öldürülürler.

İzlemek için tıklayın.

TANER AKÇAM – YENİKÖY ANTLAŞMASI’NIN İTTİHAT TERAKKİ-ERMENİ ÖRGÜTLERİ İLİŞKİSİNE ETKİSİ

1913 yılındaki reform görüşmeleri 1895 yılındaki görüşmelerle benzerlikler taşır. İttihatçılar hiç istemedikleri bir sürece zorla sokulur, zaten başka çareleri de yoktur ve reform antlaşması imzalanır. 1914 yılı Şubat ayında Rusya’yla yapılan Yeniköy Antlaşması’yla da aslında Doğu Anadolu Bölgesi’nde potansiyel bir Ermeni devletinin temelleri atılmıştır.

İzlemek için tıklayın.