|
Bölgede
araştırmalar yapmış olan Arkeolog Prof. Dr. Cevat Başaran,
şu tespitlerde bulunmuştur:
"Van'ın 18 km. kuzey batısındaki Çitören köyü yakınında yer
alan Zeve Şehitliği'nde 4 Nisan 1990'da başlanan kazı çalışmalarında,
olayı yaşayan görgü tanıklarından İbrahim Sargın'ın sözlü
ifadeleri doğrultusunda yapılan kazıda, 30-40 cm. kalınlıktaki
dolgu toprağın kaldırılmasından sonra topluca öldürülmüş insan
iskeletleriyle karşılaşılmıştır.
Bunların
bazılarında kafataslarının kırık ve ezik, yer yer de çatlak
ve yanık olduğu izlenmiştir. Kazıda ele geçen buluntuların
en önemlileri hançer ve kama yüzleri, çok sayıda mermi kovanı,
ipekli kumaş parçaları, Sultan Reşad tuğralı boncukları olan
gerdanlık, balmumuyla kaplı muska, bakır paralar ve sırça
düğmelerdir.
Bulgular, görgü tanığı ifadesi ile birleştirilince şu bilgilere
ulaşılmaktadır. 1915 yılında
Rusların desteğinde bölgeye giren Ermeni çeteciler, köyleri
basıp sivil Türk ve Müslüman halkı katletmeye başlarlar.
Yakın çevredeki 8 köyden topladıkları yaklaşık 2000-2500 kişilik
bir topluluğu zorla Zeve köyüne getiren Ermeni çeteciler,
bunları rasgele evlere ve ahırlara doldurup delici ve kesici
aletlerle işkence yaptıktan sonra insanların üzerine ateş
açmışlardır. Ardından da bütün evler yakılmıştır.
Kazıda ortaya çıkarılan malzemeler Van Müzesi "Katliam Bölümü"nde
sergilenmektedir."
|