|
Ermenilerin hangi bölgelerden
çıkarılıp hangi bölgelere yerleştirilecekleri Talat Paşa'nın
23 Mayıs 1915 tarihinde 4. Ordu Komutanlığına gönderdiği şifrede
belirtilmiştir. Söz konusu şifresinde Talat Paşa, başka vilayetlere
götürülecek Ermeniler hakkında bilgi verdikten sonra, Erzurum,
Van ve Bitlis vilâyetlerinden çıkarılan Ermenilerin, Musul
vilâyetinin Güney kısmı ile Zor sancağına ve Merkez hariç
olmak üzere Urfa sancağına yerleştirilmelerini; Adana, Halep,
Maraş civarından çıkarılan Ermenilerin ise Suriye vilâyetinin
Doğu kısmı ile Halep vilâyetinin Doğu ve Güneydoğusu'na nakledilmesinin
uygun olacağını bildirmiştir.
Ancak, Ermeni isyan ve katliamlarının
devam etmesi üzerine; 5 Temmuz 1915 tarihinde Adana, Erzurum,
Bitlis, Haleb, Diyarbekir, Suriye, Sivas, Trabzon, Mamuretülaziz
(Elazığ), Musul vilâyetleriyle "Adana Terkedilmiş Mallar
Komisyonu" başkanlığına, Zor, Maraş, Canik, Kayseri ve
İzmit mutasarrıflıklarına emir gönderilerek, Ermenilerin yerleştirilmesi
için ayrılan bölgelerin, görülen lüzum üzerine genişletildiği
bildirilmiştir.
Buna göre, Ermenilerin gönderilip
yerleştirilecekleri bölgeler, yöredeki müslüman nüfusun yüzde
10'u oranını geçmeyecek şekilde şöyle belirlenmiştir:
l. Kerkük sancağının İran sınırına
80 km. mesafede bulunan köy ve kasabalar dahil olduğu halde
Musul vilâyetinin doğu ve güney bölgesi;
2. Diyarbekir sınırından 25
km. içeride, Habur ve Fırat nehirleri vadisindeki yerleşim
yerleri dahil olmak üzere Zor sancağının doğusu ve güneyi;
3. Halep vilâyetinin kuzey
kısmı hariç olmak üzere doğu, güney ve güney-batısında bulunan
bütün köy ve kasabalarla, Suriye vilâyetinin Havran ve Kerek
sancakları dahil olmak üzere demiryolu güzergâhlarından 25
km. dışarıda bulunan kasaba ve köyler(*).
KAYNAK:
Halaçoğlu, Prof. Dr. Yusuf-; Ermeni Tehcirine Dair Gerçekler
(1915), TTK Yayını, Ankara 2001.
DİPNOT
(*) G. K., nr. 54/315.
|
