|
03 Ocak 1921 Meclis Konuşması
...
Biz Ermenileri mağlup ettikten sonra ileri sürdüğümüz
koşullardan biri de kendilerinden muayyen miktarda silah almak idi. Bu
silahların bir miktarını aldık, geri kalan miktarını dahi talep etmekte
bulunuyoruz... Biz Ermenilerden üç nedenle silah talep ettik. Birincisi
Ermenilerin henüz rengi, mahiyeti ve maksatları tamamen ortaya çıkmış
değildir. Dolayısıyla böyle renksiz bir milletin elinde silahı bulundukça
yakınında bulunanlara daima zarar verir. Binaenaleyh biz zarar görebiliriz.
Diğer taraftan karşılıklı ortak çıkarlarımız olduğunu söylediğimiz Ruslar
dahi zarar görebilirler. Binaenaleyh tarafların menfaatini temin için
Ermenilerin ellerinden silahlarını almak lazımdır. Bunun için silahlarını
istedik ve istiyoruz. İkincisi Ermeniler iddia olunduğu gibi komünist
olmuşlarsa kendilerinin silaha ihtiyacı kalmamıştır. O halde silahsızlandırma
koşullarını tatbik etmekte hiçbir mazhur yoktur.
Üçüncüsü, her gün ordularımızı kuvvetlendirmekteyiz. Binaenaleyh silaha
ihtiyacımız vardır. Galibiyetimizin mukabil hakkı olmak üzere Ermenilerin
elinde bulunan fazla silahları istiyoruz. Binaenaleyh hükümet bu dakikaya
kadar bu nokta-i nazarından sapmış değildir. Yani Ermenilere silahlarını
terketmiş veyahut terk teklifine karşı muvafakat etmiş değildir. Yalnız
Rusya Bolşevik Hükümeti komünist yapmak istediği Ermenilere cemile göstermek
arzusunu gösterdiğinden ve bu da o meyanda görüldüğünden bize aksetmiş
bir mesele haline girdi. Ve komünist olmuş Ermenilerin elinde silah bulunmaktan
bir mazhur doğacağı zikredildikten sonra bize muhtaç olabileceğimiz silahları
Ermenilerin ellerinden almak suretiyle değil, Moskova'dan karşılanması
imkanından da bahsolunuyor. Bir de silahlar komünist olmıyan Ermenilerin
ellerindedir. Fakat bunlar komünist olanların aleyhinde kullanılacağından
bu silahları komünist olmıyanların elinden almak ve komünist olanların
eline vermek cihetini Ruslar tercih etmektedir. Bütün bu vaziyetler düşünülecek
olursa meselenin suret- i katiyede halli bizim çekindiğimiz noktaların
tanzimine ve bizim muhtaç olduğumuz menfaatlerin teminine taalluk eder.
Eğer Ruslarla olan münasebatımızın netayici bütün bu korktuğumuz ve korkmadığımız
noktalara tekabül ederse bittabi mesele o vakit mevzuubahis olur, yoksa
bugün değişmiş hiçbir mesele yoktur. Müsamaha edilmiş bir husus da mevcut
değildir efendim.
Hüseyin Avni Bey (Ezurum) - Beyler, bendeniz Ermenilerin silahlısından
değil, silahsızından korkuyorum. Yani Ermenilerin silahlısı olan Taşnaklardır.
Onlar silahla karşımıza çıktığı zaman daima onları silahla ezecek kuvvete
malikiz. ... Ermeniler kurnaz bir millettir. ... Ermenilerin samimiyetine
katiyen güvenmeyiz. Katiyen itimadımız yoktur. Onların bugün memleketimizin
Şark Cephesinde muzır bir vaziyet almakta olduklarına kaniim. Bunun çaresini
hükümetten istirham ediyorum.
...
... Ermeniler hileci bir millettir ve bu vesile ile bizi içimizden yıkar.
Yeni bir tehlike, yeni bir safha açılabilir. ...
Mustafa Kemal Paşa (Ankara) - Efendim Hüseyin Avni Bey'in Ermeniler hakkındaki
buyurduğu tamamen doğrudur. Ve biz Ruslarla bu meseleyi mevzuubahis ederken
onları da bu hakikate icra etmek için teşebbüsatta bulunmaktayız. Tamamen
hakları vardır.
..
Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, c.I, s. 134-137
|