|
 ABDÜLBARİ
BARLAS
Baba Adı: Mehmed Emin
Anne Adı: Ayşe
Doğum Yeri: Van-Sağlamtaş
Doğum Tarihi: 1919
Babamdan duyduğuma göre; Ruslar memleketi işgâl etmiş; ancak
telefon yok, tel yok, radyo yok, bizim köylüler düşmanın nereye
kadar geldiğini bilememişler. Babamın dayısının oğlu vardı,
Abdülkadir isminde, babam ona, "Oğlum ben hastayım, ağabeyim
(benim büyük amcam) İran'da asker, Ruslar'a karşı çarpışıyor.
Sen bir git haber al, gel" demiş. Abdülkadir koşup gidiyor.
Bizim şu tepelerin ardında çayırımız var. Bakıyor ki, Erciş
tarafının aşiretleri hep toplanmış kaçıyorlar. Abdulkadir
babama diyor ki, "Talât Ağa'nın çadırları hep kalkmış
gidiyorlar."
Babam bunun üzerine, köyden göç etmeye karar veriyor, hazırlanıyorlar.
İlkbaharda, camış arabalarıyla, hayvanlar da henüz koşuma
hazır olmadıkları için yoruluyorlar; köyün güney doğuda şu
karşı tepeye varınca duruyorlar. Köylünün çoğu gitmekten vazgeçiyor.
Köyün imamı babama, "Nerede Rus, nerede Ermeni? Siz kimden
kaçıyorsunuz?" diyor. Babam da "Bu aşiret harbi
değil! Bu sarı Moskof harbi, Ermeni harbidir. Topumuz yok,
tüfeğimiz yok; mecbur kaçacağız" cevabını veriyor.
Sabah olunca babam ve âilesi ile Şeyh âilesi camışları koşup
tekrar yola koyuluyorlar. Yani 38 hâne köylü burada kalıyorlar.
Babamların gittiğinin ertesi günü köylüler bir de bakıyorlar
ki, Ruslar, şu patika yoldan, Ermeni fedailerin öncülüğünde
köyü sarmış herkes can derdine düşmüş. Çocuğunun elinden tutan
dereye doğru koşmaya başlamış. Ama atlılar etraflarını çevirmiş,
canlarının istediğini hemen orada kalanları da çoluk-çocuk,
kadın-erkek, genç-ihtiyar toplamış, önlerine katıp kellede
(tepe anlamında) bir eve doldurmuşlar. Süngülü iki Ermeni
kapıda duruyor, ikisi de içeri girmişler. Orada bulunan herkesi
süngüyle delik-deşik ederek şehit etmişler.Yalnızca bir kadın
ve bir de kız çocuğu, yaralı olmalarına rağmen; ölülerin arasında
sessizce durarak kurtulmuşlar. Kadının adı Azime, kızın ismi
Ruşen imiş, babamın söylediğine göre. Azime Hanım'ın anlattığına
göre gece ay doğduğunda kalkıp seslenmiş, bir tek o kız cevap
vermiş, kalkmış dağ tarafından tâ Siirt'e kadar giden zor
bir yolculuk yapmışlar, uzun mesele. O şehitlerin bulunduğu
yer, alan olarak bellidir. Ama hangi evin kalıntısı altında
olduğunu bilmiyorum. Ama şehitler yalnız orada değil, anlattım
ya, öldüre öldüre gitmişler tepeye kadar. Hatta geçen sene
dört köşeli bir Rus süngüsü de bulduk.Kaçan babamın ailesi
ile Şeyh'in âilesi Diyarbakır'ın Farikin'e gitmişler, ekinler
de olmuştu, Ermeniler bırakıp kaçmışlar, tarlaları icara almış,
Sağlamtaş'dan daha çok mahsul toplamışlar. Sonra bir hastalık
çıkmış, hükümet Konya'ya sevk etti. Üç sene de orada kalmış,
sonra köyümüze dönmüşler.Abdülbari BARLAS'ın amcası oğlu Abdülhamit
BARLAS, Sağlamtaş köylülerinin Ermeni çetecileri tarafından
katledildiği yeri gösteriyor. Muhaceretten sonra köye dönenler,
bu düzlükte sayısız insan kemiği bulmuşlar. Bu kemikler, o
zamanın şartları elvermediği için toplanamadığı için kaybolup
gitmiş.
38 hane halkı, ortalama 150-200 kişi, bu köyde toptan katledilmiş.
|
