|
 SALİH
TAŞÇI
Baba Adı : Mirza
Ana Adı : Hane
Doğum Yeri : Van
Doğum Tarihi : 1883
Rusların yardımlarıyla ayaklanan Ermeniler, yıllarca birlikte
yaşadıkları Müslümanlara karşı harp etmeye başladılar. Maksatları
bizden toprak koparmak, devlet kurmaktı. Yer altında mahzende
tahkimat yapan Ermeniler, cinayetlerini işledikten sonra rahatça
buralarda barınıyorlardı.
Van'ın içinde, kalede, köylerde büyük zulümler yaptılar. Başlarında
Aram Paşa adlı birisi vardı. Silah ve cephane bakımından çok
zengin olan Ermeniler karşısında yenik düştük. Bunun üzerine
daha fazla kayıp vermemek için hicrete karar verildi.
Halkın bir kısmı Bitlis'e doğru kara yolundan, bir kısmı deniz
yolundan gittiler; gidemeyenler toptan katledildiler. Vanlı
muhacirler Türkiye'nin her yanına dağıldılar. Bitlis'e, Diyarbakır'a,
Elazığ'a, Nazilli'ye, Burdur'a gittiler. Fakat bundan daha
büyük mezalim Van'ın köylerinde yapılmıştı. Köylerde Ermenilerle
Ruslar yolları tuttular. Erkekleri katledip, tertemiz kadınları
kirlettiler. Köylerdeki Ermeni eşkıyalar bundan sonra Van'da
toplanıp cürümlerine burada devam ettiler. Kısaca tam felaket
olmuştu. Van gölünde eskiden yelkenli gemiler vardı. O kadar
çok zulmettiler ki, gemilere doldurdukları insanları, öldürmekten
bıktıkları insanları, diri diri suya attılar. Ermeniler o
ihtiyar insanlarımızı alınlarından, ellerinden duvarlara çivilediler.
Bizde gücümüzün yettiği kadar direndik, savaştık. Tabii savaş
gerektiriyorsa yaptık. Fakat savaş dışında hiçbir Ermeni,
hele kadın ve çocuklara dokunulmadı.
Ama Ermeni Ermeniliğini yaptı. Ben 6-7 sene sonra (İran cephesinden)
askerden döndüğümde (1921), Van'ı tam bir virane olarak gördüm.
Türk mahalleleri Ermeni ve Ruslar tarafından ateşe verilmiş,
Müslüman halkın malları yağma edilmişti. Ermeni mahallelerinde
ise tek bir yıkık ev yoktu. Van bomboştu. Tek-tük Müslümanlar
gelmeye başladılar. Herkes yeniden evini barkını yaptı, şehri
yeniden kurduk.
|
