ERMENİ
TERÖR ÖRGÜTLERİ
ASALA - «Ermenistan'ın Kurtuluşu İçin Ermeni Gizli
Ordusu»
Ermeni terörünün 1973 - 1985 yeni döneminde kendisinden
en çok söz ettiren, Ermeni terör örgütü ASALA'dır.
Kuruluşu, örgüt yapısı ve çalışmaları hakkında kesin
bilgiler henüz yayınlanma-mıştır. Çeşitli Ermeni kaynakları
ve yayınlar ASALA hakkında, bazı şahıslarla ilgili
bilgiler vermekte, çoğu kez bu örgütün veya terör
grubunun yayınlarından elde edilen sonuçları açıklamakta-dırlar.
Bunlar ise bu terör grubunun yaymak istediği veya
açıklan-masında sakınca görmediği bilgilerdir. ASALA'nın
kuruluşunu, Lübnan olaylarına bağlayan, Lübnan'daki
Filistin Kurtuluşu ör-gütlerinin faaliyetleri içerisinde
gören, onlardan esinlenerek orta-ya çıktığını savunan
görüşler olduğu gibi birkaç Ermeni'nin bir araya gelerek
kurdukları yeni bir terör örgütü kurduklarını ve bu
örgütün kısa zamanda dönemin en çarpıcı, en etkin
terör olaylarını meydana getirdiğini yazan yayınlar
da vardır. Bütün bunlar, ASALA'nın kuruluşunu tam
olarak açıklamaktan uzaktırlar. ASALA'nın bir örgüt
olarak ortaya çıkması şartları bilinmeden ve doldurmuş
olduğu boşluk yeterince açıklığa kavuşturulmadan mevcut
tereddütler daha uzun zaman devam edecektir.
Her şeyden önce Ermeni terörünün yeni döneminde ilk
hare-ketlerin Taşnak Ermeni terör örgütünün politikaları
ve hedefleri gereği olduğu bilinmelidir. Taşnakların
tarihi süreç içerisinde ve açıklanan dönemde tamamen
batı yanlısı, Türk hedeflerini esas alan, terörü kısıtlı
uygulayan bir poIitika izlediği ve Batı devletlerinden
destek ve yardım gördüğü, hatta bunlarla işbirliğinde
bulunduğu da çeşitli kanıtlarla açıklığa kavuşmuştur.
Esasta bun-dan başka bir tutum ve davranışta bulunmalarına
da yapıları, ta-rihi gelişimleri uygun değildir. Bu
ortamda boş bulunan bir alan vardır. Marksis - İhtilâlci
- Yeni nesilleri yakından ilgilendiren ve özellikle
Fransa'daki tabiriyle «Yeni Ermeni direniş örgütleri»
gi-bi cazibeli gelecek, Sovyetler ve Doğu ülkeleriyle
ilgili adan boş sa-nılmaktadır. Gerçekte, bu alan
Hınçaklar tarafından çok eski ta-rihlerden beri doldurulmuş
bulunmaktadır. Ve 1960 tan itibaren Hınçak'larda çeşitli
görüşlerle yeni terör- dönemini hazırlamakta-dırlar.
Ancak, ortadan Hınçaklar görülmemekte ve ASALA şek-linde,
her şeyi ile yeni sayılmayı isteyen bir terör örgütü
çıkmak-tadır. Yeni Ermeni terörünün hazırlayıcı etkenleri
dikkate alın-dığında ve özellikle Hınçakların terör
örgütü olarak, amaçları, po-litikaları, hedefleri
incelendiğinde ASALA'nın Hınçakların bir te-rör grubu
olduğu kanısına varılabilir. Ancak, Lübnan şartları,
ye-ni gelişmeler, bu grubu dünya kamuoyu önüne yeni
bir Ermeni terör örgütü gibi çıkarmış, bu örgüt üstlendiği
terör olaylarıyla tanınmıştır. Gerçekte ise değişen
önemli bir durum yoktur. Tarihi süreci içerisinde
iki Ermeni terör örgütü gene sahnededir. Birisi, daha
belirgindir, kurduğu terör grupları ve timleriyle
hareketlidir. Diğeri ise görünmemekte bütün manevi,
psikolojik desteğin yanında, her türlü insan gücünü,
deneyimini de tahsis ettiği bir Erıneni terör grubu
örtüsü altında kalmakta, bu grup daha alt gruplar
ve timlerle terörü gerçekleştirmektedir.
1. Kuruluşu ve örgüt yapısı
ASALA, 1975 yılında kuruldu. 6 - 7 üyeden oluşan kurucuları
içerisinde, terör örgütünün en hareketli iki üyesinden
biri olan Agop Agopyan, örgütün bilinen lideriydi.
İkincisi ise cinayet eylemlerfni bizzat gerçekleştiren,
terör olaylarının faili bulunan ve Agop Agopyan'ın
yokluğunda örgütün ayakta kalmasını sağlayan Agop
Tarakçıyan'dı. İkincisi 1981 de öldü. Birincisi ise
çeşitli yaralanma, tedavi gibi sürelerin dışında örgütün
lideri olarak kaldı. Filistin Kurtuluş Örgütlerinin
elemanı olarak tanındı. Mücahit ismini taşıdı.
Örgütün yapısı ,geleneksel Erxneni terör örgütleri
modeline uygundu.
Lûbnan Merkez Komitesi, örgütün üst yönetimini üstlenmiş-ti.
Özellikle, 1980 yılında bu komite, Lübnan'da önemli
bir şekil aldı. Ve «Büron niteliğine büründü.
Merkez Komitesine bağlı, Siyasi Komite - Mali Komite
- Pro-paganda ve Yayın Komitesi - İstihbarat Komitesi
- Askeri Komite gibi alt kuruluş ve organlar görevlendirildi.
Askeri komite, eylem timlerinin de bağlı olduğu bir
organ niteliğindeydi.
2. Amaç ve hedefleri
ASALA, 1981 yılı sonunda açıkladığı «siyasi programıyla»
amaçlarını ve hedeflerini dünya kamuoyuna yayınladı.
Buna göre ASALA'nın amacı: «Demokratik, sosyalist
ve devrimci bir hükü-metin önderliğinde birleşmiş
bir Ermenistan'ın kurulmasıydı.» Bu tanımlanan hükümetin
neresi olduğu da açıkça anlaşılıyordu. Sovyetler Birliği
ve sosyalist devletlerden her türlü yardım isten-mekte
ve «Sovyet Ermenistan'ı halkın uzun savaşı için bir
üs ola-rak» kabul edilmekteydi.
Siyasi programda düşmanlar, iki grupta toplanıyordu.
BunIardan birincisine «yerel gericiler» deniyordu
ki, ASALA karşısın-da yer alan veya yanında bulunmayan
Ermenilerdi, Taşnak Ermeni terörü örgütüydü. İkincisi
ise «Uluslararası Emperyalizmin des-teklediği Türk
emperyalizmi» olarak gösterilmekteydi.
ASALA, «Ermeni topraklarının (?) kurtarılması için
temel yo-lun, devrimci şiddet eylemlerinden geçtiğinin
kabul ediyor ve ilan ediyordu. Programına göre; ASALA,
üstün sınıfların hegemonya-sını reddedenleri destekleyecek
ve uluslararası devrimci hareket içinde koalisyonlar
kurulup güçlenmesine çalışılacaktı. Bunun için şiddet
ve terör asıldı.
ASALA'da amaçların gerçekleştirilmesi için terör eylemlerinin
özellikle Türklere veya Türk dostlarına uygulanması,
resmi veya özel şahısların seçilmesi önemli değildi.
«Terör bir olaydın ve önem-li olan olayın boyutuydu.
Hedefler ikinci planda kalabilirdi. Bu nedenle katliamlar,
büyük yankı uyandıracak öldürmeler, bom-balamalar
ön plana geçiyor, çocuk, kadın, Türk veya başka bir
milletten olma önemli sayılmıyordu. Ancak, her defasında
önce-lik Türklere ve Türkiye'ye uygulanacak terör
eylemlerinde idi. Ankara - Paris Havaalanlarının,
İstanbul, Kapalıçarşı'da girişilen saIdırı ve katliamların
Orly saldırısının sebepleri tamamen «ola-yın» çapı
doğuracağı etki ve yankıydı.
3. Stratejileri, tutum ve davranışları
ASALA'da temel strateji, dünyadaki ilerici Ermeni
hareketle-rini bir noktada «Lübnan'da» toplamak, bir
merkezden yönlen-dirmekti Kısaca, ilerici Ermeniler
ASALA çatısı altında birleşe-cek ve «ASALA Halk Hareketi»ni
başlatacaktı. Bu suretle, Ermenilerin ilerici güçleri,
birbirleriyle resmi işbirliğine girebilecekler ve
güçlerini birleştireceklerdi:
ASALA stratejisinin bu bölümünü 1981 yazında, dünyadaki
tüm ilerici Ermenileri Lübnan'da toplantıya çağırınakla
uygulamaya çalıştı. «İlerici» değimi «Sosyalist -
Marksist» anlamına geliyordu.
Stratejinin ikinci bir aşaması da, bu güç birliğinin
sosyalist hükümetlerinde yardımıyla terörü yayarak,
savaş dönemini baş-latmasıydı. Ermeni terörü, Ortadoğu'daki
kurtuluş mücadeleleri-nin bir parçasıydı ve Türkiye'nin
bütünlüğüne yönelmiş her hare-ketle bütünleşebilirdi.
Bu stratejinin sonucu olarak ASALA _ PKK işbirliği
meydana geldi.
ASALA'da tutum ve davranışlar ise tam bir terörü yansıtmak-taydı.
Yönetimin bütün kademelerinde, terör ve uygulamada
te-rör bu örgütün simgesi sayılıyordu. Liderler, birbirlerini
öldürü-yor, beğenmediklerini tasfiye ediyorlar, öldürtüyorlardı.
Bunun dışında, her terör timi sanki yeni bir Ermeni
örgütü gibi dünya kamuoyuna tanıtılmak isteniyor,
bu yolda her türlü propaganda yapılıyordu. Cinayetleri
çeşitli, ismi yeni duyulan örgütler üstle-niyordu.
Çalışmanın sonuna 1981 -1982 yılında ASALA'ya bağlı
ölüm - cinayet - bombalama - baskın timlerinin nasıl
birer örgüt gi-bi ve çeşitli adlarla gösterilmeye
gayret edildiğine ilişkin bir lis-te eklenmiştir.
Okuyucu, bu listeye bakarak, bu kadar çok Ermeni örgütünün
neler yapabileceğini dikkatle izleyebilecektir. Ancak,
bunlar birer tim ve grup özelliklerinden öteye gitmemişler,
ASALA'ya bağlı ve o'nun tarafından yönlendirilen cinayet
maki-neleri olarak kalmışlardır.
4. Politik gelişmeler
1975 yılında kurulduğu kabul edilen ASALA'nın politik
geliş-meleri iki safhada etkin bir durum aldı. 1979
yılında Paris Ermeni Konferansı sırasında sağladığı
yeni güçlerle kuvvetlendi. 1981 yı-lında güçlendi.
1983 yılında ikiye bölündü.
1975 yılında kuruluna bu terör örgütünün ilk eylemini
kuru-culardan Agop Tarakçıyan 16.2.1976 tarihinde
Beyrut Türk Bü-yükelçiliği Başkâtibi Oktay Cerit'i
öldürmekle gerçekleştirdi. 1979 yılına kadar, Filistinlilerin
kendi aralarındaki çatışmalara karış-tı, lider Agopyan
yaralandı. 1979 yılında Paris'te toplanan Ermeni Konferansı
sırasında, Fransa'daki Ermeni teröristlerle irtibat
ku-ruldu. Ve örgüte yeni elemanlar; yeni kan geldi.
Bunların içeri-sinde en ünlüleri Alex Yenikomşiyan
ve Monte Melkiyan'dı. 1981 yılında birçok terör olaylarını
bu yeni gruplar gerçekleştirdi. ASALA:, bir taraftan
İsviçre'yi, diğer taraftan Fransa'yı tehdit et-meye,
başladı. Fransa'daki «Yeni Ermeni Direniş Örgütünün»
-Kanada'daki «Azad Hay» ve İngiltere'deki «Gaitzer»
gruplarının ASALA'ya katıldıklarını ilan ediyordu.
Terörün büyük bir etkin-lik ve yaygınlıkla devam ettiği
bu yıllar içinde merkez kadrosun-da ihtilâflâr başladı.
Özellikle ASALA'nın masum insanlara da yö-nelmiş terör
eylemleri, çeşitli kamuoylarında durumlarını sarstı.
İsrail'in Lübnan'ı işgaliyle ASALA yöneticileri, Filistinlilerle
bir-likte Lübnan'ı terk etmek zorunda kaldı. Temmuz
1983 tarihinde de ikiye bölündü.
Agop Agopyan Grubu - Yunanistan ve Ortadoğu'ya yerleşti.
Türk ve yabancı, masum kadın ve çocuk ayırımı yapmadan
teröre devam etti. Orly katliam ve sakhrılarını sürdürdü.
Batı Avrupa'da ise, «ASALA devrimci hareketi» ismini
aldı. Daha ılımlı ve yalnız Türk hedeflerini terörde
esas alan bir tutum izledi. Bu hareketin liderlerinden
biri, Monte Melkoyan diğeri Ara Toranyan'dı. Toranyan
Merkezi, Paris'te olan «Ermeni Ulusal Hareketi» adlı
grubun liderliğini yapıyordu. Bu grup, Orly saldırısını
tamamen «Faşist bir saldırı» olarak niteledi.
Melkonyan ise Ermeni mücadelesinin siyasi zeminini
oluştur-mayı amaçladığmı açrklıyordu. Buna göre harekâtın
iki yönü var-dı. (1) Ermenileri harekete geçirmek
(2) Türkiye'ye karşı hareke-te geçmiş diğer güçlerle
işbirliğinde bulunmak. İran doğumlu Mel-koyan, ikinci
aşamada «ittifaklar» kurma stratejisini ileri sürü-yordu.
Agopyan da faaliyetlerini devam ettiriyordu.
5. Destek ve ilişkileri
ASALA'nın amaçları, izlediği politikalar gereği üç
yönlü bir destek sağlamaktadır. Bunlar (1) Sovyetler
- Doğu Bloku ve Sos-yalist ülkeler desteği (2) Türkiye'yi
dış ve iç tehdit ve terörle yıp-ratmayı jeopolitik
beklentileri bakımından politikalarının esası sa-yan
ülkelerin desteği Yunanistan - Suriye... (3) komünist
parti-lerden, dolaylı olarak Hınçak Ermeni terör örgütünden
ve sempa-tizanlarından, karşı görüşlere sahip bulunsalar
da Ermeni kiliselerinden sağlanan desteklerdir:
ASALA'nın ilişkileri ise, uyguladıkları stratejiye
paralel ola-rak Türkiye için tehdit ve terörü doğrudan
veya dolaylı şekilde uygulamaya çalışan Ermeniler
dışı terör örgütlerine öncelik veril-mek üzere düzenlenmiştir.
Bunlar 1975 -1980 evresi içinde Filistin Kurtuluş
Örgütü, Komünist partileri eylem grupları ve bazı
dev-letlerin gizli örgütleridir. 1980 yılında Nisan
ayında Sidon/Lüb-nan'da yapılan PKK ile ortak eylem
anlaşmasıyla ASALA ilişkile-rini genişletmiştir. Bu
yolla ASALA - PRK arasında görüş ve ey-lem birliği
kurulmuştur. Gerçekte ise her iki örgüt aynı amaçla-rı
paylaşmakta, benzer yapı ve görüşlerdedir. 1983 yılından
sonra başlayan evrede ise ASALA ilişkileri Monte Melkoyan'ın
stratejine uygun şekilde gelişmiş, Türkiye içinde
terörün uygulanmasına ağırlık verilerek, bu stratejiyi
doğrudan veya dolaylı şekilde ey-lemleştirecek imkân
ve kabiliyette bulunan her örgütle ilişkiler kurulması
esas alınmıştır. Bunların başında gene PKK ve benzeri
kuruluşlar ile TKP ve diğer komünist örgütler gelmektedir.
6. Yayınları ve haberleşme araçları
- ASALA'nın en önemli
ve resmi yayın organı «HAYASTAN» dır.
- Ayrıca, «Hay-Baykar»
- «Armenia» - Londra'da yayın-lanan «Kaytzer» adlı
dergilerde yayın organlarının başında gel-mektedir.
- ASALA ilk radyo
yayınlarını 1981 de Beyrut'ta başlamış, «Lübnanlı
Ermenilerin Sesi» adı altında günde bir saatlik
yayınlar yapmıştır. Bunların dışında ilişkili olduğu
ülkelerin haberleş-me araçları ve kamu iletişim
sistemleri de ASALA'ya yayın yönünden destek sağlamaktadırlar.