|
24
NİSAN 1915
Osmanlı hükümeti,
Ermenilerin çıkardığı isyan ve yaptığı katliamlar karşısında,
Ermeni Patriği, Ermeni milletvekilleri ve Ermeni halkının
ileri gelenlerine “Ermenilerin Müslümanları arkadan vurmaya
ve katletmeye devam etmeleri halinde gerekli önlemleri alacağını”
bildirmiştir. Ancak, olayların durmak yerine giderek yoğunlaşması,
savunmasız kalan Türk kadın ve çocuklarına yönelik saldırıların
artması ve ordunun bir çok cephede savaş halinde bulunması
nedeniyle cephe gerisinin emniyete alınması ihtiyacı doğmuştur.
 Bu
nedenle, 24 Nisan 1915 tarihinde Ermeni Komiteleri kapatılarak,
yöneticilerinden 2345 kişi devlet aleyhine faaliyette bulunmak
suçundan tutuklanmıştır. Tutuklular Ankara ve Çankırı hapishanelerine
yollanmıştır. Dışarıdaki Ermenilerin her yıl "Ermeni
soykırımının yıldönümü" diye andıkları 24 Nisan,
işte bu 2345 komitecinin tutuklandığı tarihtir ve yer değiştirme
uygulamasıyla hiç bir şekilde ilgili değildir.
Osmanlı hükümetinin
bu kararı üzerine harekete geçen Eçmiyazin Katogikosu Kevork,
ABD Cumhurbaşkanı’na şu telgrafı göndermiştir:
"Sayın
Başkan, Türk Ermenistanı’ndan aldığımız son haberlere göre,
orada katliam başlamış ve organize bir terör, Ermeni halkının
mevcudiyetini tehlikeye sokmuştur. Bu nazik anda Ekselanslarının
ve büyük Amerikan Milletinin asil hislerine hitap ediyor,
insaniyet ve Hıristiyanlık inancı adına, büyük Cumhuriyetinizin
diplomatik temsilcilikleri vasıtasıyla derhal müdahale ederek,
Türk fanatizminin şiddetine terkedilmiş Türkiye'deki halkımın
korunmasını rica ediyorum.
Kevork,
Başpiskopos
ve bütün Ermenilerin Katogikosu(1)."
Başpiskopos
Kevork'un telgrafını, Rusya'nın Washington Büyükelçisi'nin
ABD'deki temasları izledi. Bütün olup biten, yasadışı Ermeni
komitelerinin kapatılması ve elebaşlarının tutuklanmasıdır.
Fakat Ermeniler olayı bir "katliam" gibi göstermeye,
ABD ile Rusya’yı kendi saflarına çekmeye çalışmışlardır.
DİPNOTLAR
1)
Gürün, Kamuran, Ermeni Dosyası, TTK Basımevi, Ankara 1983,
s. 210
|
