|
ELAZIĞ İSYANLARI
Seferberlikten sonra Elazığ'da
da Ermeni askerlerin kaçmaları ve müslüman halka saldırıları
yaygın bir halde aldı. Bunların en önemlileri şunlardır:
Elazığ İngiliz Konsolosluğu
tercümanlığını yapan Osmanlı uyruklu bir Ermeni, 11. Kolordu
hakkında bilgi topladı. Bu haberler İstanbul'daki İngiliz
Elçiliği'ne gönderilirken yakalandı.
Yine il içindeki Ermenilerin
Paskalya yortularını Rus bayrağı altında geçirmeyi istediklerine
dair birçok mektup yakalandı.
Doğu aşiretlerini kışkırtmak
ve Ermenilerle birleşmelerini sağlamak için yapılan çalışmalar
meydana çıkarıldı. Eğin'den (Kemaliye) orduya gönderilmek
üzere hazırlanmış olan ikmal maddeleri Eğinli Filipos ismindeki
bir Ermeni tarafından yakılmak istenmiştir. Filipos yangında
ölmüş; fakat, evinde yapılan aramada bu işi Eğin Ermeni Murahhasası'nın
teşvikiyle yaptığı, bu olaydan birçok tanınmış Ermeni'nin
de haberi olduğu meydana çıkmıştır. Başta en büyük dini liderleri
olduğu halde, hükümete sadık olduklarını ve asla silahları
olmadığını söyleyen Ermenilerden, arama sonunda yalnız il
merkezinde 5.000'den fazla silah, 300 kadar bomba, 40 kg.
kadar bomba fitili, 200 paket dinamit, 5.000 adet dinamit
misketi bulundu. Arapkir Ermeni Kilisesi'nde de silah, cephane
ve iki derviş elbisesi ele geçirildi.
Ocak ve Şubat 1915 aylarında
Türk askerlerinden yaralı ve sakat olarak evlerine dönenlerin
birçoğunun yollarda ve Ermeni köylerinde pek barbarca öldürüldükleri
anlaşılmıştır.
Ruslarla savaşa başlamadan
ve başladıktan sonra, Rus ordusuna yardım ve Osmanlı Hükümeti
aleyhinde hareket etmeyi bir görev sayan Ermeniler, gönüllü
taburları kurarak Van bölgesine, İran sınırına gitmişlerdir;
bunların büyük bir çoğunluğu ilden kaçan veya yabancı ülkelerden
gönüllü olarak gelen Elazığ Ermenileriydi.
KAYNAK:
SAKARYA, İhsan-, Belgelerle Ermeni Sorunu, 2. Baskı, Genelkurmay
ATASE Yayınları, Ankara 1984, s. 193-194
|
