|
MUSA BEY
OLAYI
Hınçak Komitesi tarafından İstanbul'da yapılan Kumkapı gösterisinden
önce, komiteciler tarafından bütün Avrupa'ya karşı türlü şekillerde
propaganda aracı olarak kullanılmış olaylardan biri de Musa
Bey Olayı'dır. Bu olay dolayısıyla Türkiye'deki Ermenilerin
can ve mal emniyeti, Hıristiyanlığın güvenliği ileri sürülmek
suretiyle feryatlar koparılmıştır.
Mutki'li olan Musa Bey hakkında ileri sürülen şikayetler şöyle
özetlenebilir:
Musa Bey birçok yağmalar, zulümler yapmış; ancak hakkındaki
şikayetlerin üzerinde durulmamış. Özellikle Muş'lu bir papazın
kardeşinin kızı olan Gülizar adında bir Ermeni kızını kaçırarak
evini getirmiş, ırzına geçmiş, sonra kardeşine vermiş; fakat
İslam olmasını da şart koşmuş. Kız, Hıristiyanlıktan dönmeyi
kabul etmemiş. Musa'nın attığı sopalardan bir gözü sakatlanmış
ve Musa Beyin evinden kaçarak şikayette bulunmak üzere İstanbul'a
giden Muşlularla birlikte İstanbul'a gelmiş. Bu kız ve papaz
da dahil 58 Muş'lu Ermeni, Başbakanlığa, Adliyeye dilekçe
vermişler. Karşılık alamamışlar. Komite ve patrikhane tarafından
hanlara yerleştirilmişler. Komitenin teşviki ile Selamlık
resminde "merhamet" diye bağırtılmışlar ve bunun
üzerine Mabeyn Dairesi'ne getirtilerek sorguya çekilmişlerdir.
Bunun üzerine Musa Bey, muhakeme edilmek üzere İstanbul'a
getirilmiştir. Yabancı siyasi temsilcilerin ve gazetecilerin
de hazır bulunduğu büyük bir dinleyici kütlesi önünde muhakeme
edilmiştir. Mahkeme sırasında altmış kadar şikayetçi ve tanık
dinlenmiştir. Neticede, sorumluluğu gerektiren bir şey görülmediği
için, Musa Bey suçsuz bulunmuştur. Böylece komitacıların büyük
önem verdikleri bu gösteri de istenilen sonucu vermemiştir.
Bununla beraber Musa Bey Olayı kuvvetli bir propaganda malzemesi
olmuştur. Ermeni kızı Gülizar'ın anası ve amcası olan papazla
birlikte fotoğrafları çekilerek her tarafa, özellikle yabancı
ülkelere gönderilmiştir. Bu suretle, Hıristiyan yobazlığı
tahrik edilmek istenmiştir.
KAYNAK:
Uras, Esat-; Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, İstanbul
1987, s. 460-461
|
