|
ADANA OLAYI
Günlerce süren Ermeni tahrikinin ardından Ermeniler iki Müslüman
gencini öldürüp, katili de teslim etmemekte ısrar edince hadiseler
çığ gibi büyümüş ve yayılmış, Müslümanlarla Ermeniler 3 gün
boyunca fiilen sokak sokak çarpışmışlardır.
Hükümet derhal Dedeağaç'tan Adana'ya asker sevk etmiş, bunların
gelmesi üzerine olaylar yeniden alevlenmiş, ama bu defa çabuk
bastırılmıştır. Cemal Paşa anılarında, Adana olayında 17.000
Ermeni ve 1.850 Müslüman öldüğünü, eğer şehrin nüfus oranı
Ermenilerin elinde olsa idi, bu adetlerin tersine tecelli
etmiş olacağını, mukatele esnasında tarafların gösterdiği
temayüllerin diğerinden farklı olmadığını yazmaktadır.
Patrikhane kendi yaptırdığı araştırma ile 21.300 ölü rakamına
varmıştır. Edirne mebusu Babikyan Efendi, Meclis'e takdim
etmek üzere konuyla ilgili bir rapor hazırlamıştır. Pek kısa
bir süre sonra öldüğü için Meclis'te görüşülmeyen bu raporun
ölü rakamını 21.001 olarak gösterilmektedir. Cemal Paşa'nın
verdiği rakam, mahkemelerin bitmesinden sonraya ait olduğu
için, hadise sırasında kaçıp da sonra geri gelenler olabileceği
göz önünde bulundurularak ölen Ermenilerin 21.000'den ziyade
17.000'e yakın olduğu kabul edilmektedir.
Adana'da olaydan sonra sıkıyönetim ilan edilmiş, Müslüman
ve Ermeni suçlular Divan-ı Harp'e sevk edilmişlerdir.
KAYNAK:
Gürün, Kamuran-; Ermeni Dosyası, TTK Basımevi, Ankara 1983,
s. 175-76
|
