|
Ermeni Sorununun tarihi süreci içerisinde, Ermeni terör örgütlerinin,
kiliselerin ve bazı devletlerin dolaylı şekilde özendirmeleri,
talepleri veya davetleriyle çeşitli Ermeni kongrelerinin toplandığı
bilinmektedir. Bunların büyük bir kısmı Taşnak veya Hınçak
Ermeni terör örgütlerinin gerçekleştirdiği kongrelerdir.
Belirli bir zamana bağlı kalmadan, gerek kendi üyelerini,
gerekse konuyla ilgili Ermenileri, kilise temsilcilerini bir
araya getiren bu toplantılarda o günün şartları, durumları
ve örgütlerin imkânları, faaliyetleri üzerinde bir forum niteliği
taşıyan görüşmeler yapılır, çoğu kez uygulanmayan ve hemen
bölün-melere, çatışmalara sebep olan kararlar alınırdı.1973
- 1985 yılları arasında Yeni Ermeni terörü döneminde de "Dünya
Ermeni Kongreleri" veya "Dünya Ermeni Örgütleri
Kongreleri" adı altında, 1979'da Paris, 1983'te Lozan
ve 1985'te Sevr kentlerinde toplantılar yapıldı. Ve dünya
kamuoyuna, Ermeni topluluklarına, Ermeni terör örgütleri mensuplarına
çeşitli mesajlar iletilmeye çalışıldı. Rahip James Karnuziyan'ın
başkanlığındaki I985 yılında yapılan kongrede de "Ermeni
Anayasası" başlığını taşıyan bir metin kabul edildi.
Açıklanan dönemde yapılan kongrelerin temel amaçları "Ermeniler
arasında birlik ve beraberliğin sağlanması", "Siyasi
istek ve taleplerin bir merkez tarafından yapılması",
ve "Ermeni terör güçlerinin bir çatı altında toplanması
ve güç birliği" şeklinde ortaya konuldu. Büyük bir propaganda
ve psikolojik harekât uygulamasına yönelik bu faaliyetlerin
dün-ya kamuoyuna yansıtılması ön plana çıkarıldı. Ermenilerin
de yapılan faaliyetlerden etkilenmeleri ve terörle veya diğer
uygulamalarla bağlarının kurulması sağlanmaya çalışıldı.
Bu kongrelerde izlenen diğer bir amaç da, ayrı ayrı, olsalar
da Ermeni terör örgütlerinin stratejilerinde uyumun ve gelişmenin
gerçekleşmesiydi. Bu suretle bütün terör ve uygulamalar dünya
Ermeni camiasının ortak istekleri şekline sokulabilecek, güç
ve gereğinde cephe birliği sağlanacaktı. Bu kongrelerdeki
ortak özellikler şunlardır:
- Bütün kongrelerde silahlı
mücadele tartışmaları ön plana geçmiştir. Bu mücadeleyi
uygun bulanlarla - bulmayanlar arasındaki tartışmalar zamanla
Ermeni terör örgütlerinin bölünmelerine sebep olmuştur.
ASALA, 1979 tarihli Paris Kongresinden sonra diğerlerine
katılmamış veya sokulmamıştır.
- Bütün kongrelerde alınan
kararların uluslararası kuruluşlara gönderilmesi ve bu kararların
çeşitli düzeylerde uluslararası forumlarda ele alınıp tartışılması
kararlaştırılmış ve bu imkânlar aranmıştır.
- Ermenilerin bir çatı altında
toplanması ve temsili önemli konulardan biri olmuş, ancak
bunun nasıl gerçekleşeceği hususunda ortak bir görüşe varılamamış,
Anayasa denilen metinde bir hazırlık dönemini ön görmüştür.
- Kongrelerde üye sayıları
giderek azalmıştır.
Kongrelerde görüş
ayrılıkları açıkça gözlenmiş, ancak bunu giderecek somut önlemler
alınamamıştır.
KAYNAK:
Uras, Esat-; Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, İstanbul
1987, s. CCV
|
