|
Ermeni terörünün büyük boyutlara vardığı, dünya kamuoyunun
giderek Ermenileri ve teröristleri kınar hale geldiği bir
ortamda toplanan Lozan Kongresi, "Ermeni siyasi görüşlerini
birleştirmek ve tek doğrultuda hareket etmelerini sağlamak"
amacını taşıyordu. ASALA'nın katılmadığı kongrede şiddet yanlıları
azınlıkta kaldı. Kongre sonunda Taşnaklarda ve ASALA'da bölünmeler
görüldü. Alt terör tim ve grupları zaman zaman başı boş yeni
örgütler şeklinde harekete giriştiler. Büyük bir kısmı tasfiye
edildi, tutuklandı ve mahkum edildi.
Kongrede gündeme gelen önemli konu ve öneriler şunlardı:
- Bir kurucu heyet oluşturulmalı,
temel politikalar saptan-malı, toprak taleplerinin esasına
ilişkin görüşler belirlenmeli, bu istek bir esasa bağlanmalı.
- "Milliyetçi, demokratik
düşüncede bir ulusal kurtuluş hareketi oluşturulmalı."
- Bu kongreler, Dünya
Yahudi Kongrelerine benzer ve onun gücünde, demokratik parlamenter
bir niteliğe ulaştırılmalıdır.
Lozan Kongresi'nde
şu kararlar alındı:
- Kongrelerin demokratik,
parlamenter bir niteliğe ulaştırılması için gereken hazırlıklar
yapılacak ve bir "Anayasa" hazırlanacaktır.
- Kurucu heyet, hem Anayasa
hazırlıklarını yapacak, hem de çeşitli siyasi görüşlerin
sentezini oluşturacak çalışmalarını bu metne katacaktır.
- Kongre çalışmaları,
bir bildiri ile dünya kamuoyuna açıklanacaktır.
Lozan Kongresi,
çeşitli tartışmalarla kapanmış ve büyük bir keşmekeşlik görülmüştür.
Ilımlılar kongreye hâkim olsalar da, önemli gelişmeler sağlayamamışlardır.
Kongreden sonra çatışmalar devam etmiş ve bölünmeler başlamıştır.
KAYNAK:
Uras, Esat-; Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, İstanbul
1987, s. CCVII
|
