|
YABANCILAR TARAFINDAN YAPILAN
İNCELEMELER VE VARILAN SONUÇLAR NELERDİR?
Birinci Dünya
Savaşının hemen sonrasında, itilaf devletleri ordularının
İstanbul ve diğer bölgeleri işgal etmelerinin ardından, yüzlerce
siyasi ve askeri lider ile Osmanlı aydını "savaş suçlusu"
oldukları iddiası ile İngilizler tarafından Malta Adası'na
gönderilerek hapsedilmiştir. Malta'da tutuklu bulunan kişiler
hakkında suç kanıtlarının bulunabilmesi için Osmanlı arşivlerinde
geniş çaplı araştırmalar yapılmıştır.
Araştırmalar sonucunda, ne zamanın İstanbul Hükümeti, ne de
Malta'daki tutuklular hakkındaki suçlamaları ispat edebilecek
nitelikte hiçbir kanıt mahkemeye sunulmamıştır. İngiliz Hükümeti
çaresizlik içinde kendi arşivlerinde ve ABD Hükümetinin Washington'daki
arşivlerindeki raporlar üzerinde de araştırmalar yapmış, ancak
yine hiçbir sonuca ulaşamamıştır.
Nitekim, ABD arşiv raporları arasında bulunan ve Washington'daki
İngiliz Büyükelçisi R.C Craıgıe tarafından Lord Curzon'a 13
Temmuz 1921'de çekilen mesajda şöyle demektedir:
"Malta'da tutuklu bulunan Türkler aleyhine delil olarak
kullanılabilecek hiçbir şey olmadığını bildirmekten üzüntü
duyuyorum... Yeterli delil oluşturabilecek hiçbir sorun vakit
mevcut değildir. Söz konusu raporlar, hiçbir şiddetle, Türkler
hakkında Majesteleri Hükümeti'nin halen elinde bulunan bilgilerin
takviyesinde yararlı olabilecek delilleri bile ihtiva eder
görünmemektedir(1)."
29 Temmuz 1921'de Kralın Londra'daki Hukuk Danışmanları; İngiliz
Dışişleri listesindeki kişilere karşı yöneltilen suçlamaların
yarı siyasi bir mahiyet taşıdığına ve bu nedenle haklarında
savaş suçlusu olarak tutuklanan Türklerden ayrı işlem yapılması
gerektiğine karar vermişlerdir.
Ayrıca, "Şimdiye kadar hiçbir şahitten, tutuklular
hakkında yapılan suçlamaların doğru olduğunu kanıtlayan bir
ifade alınmış değildir. Esasen, herhangi bir şahit bulunup
bulunamayacağı da belli değildir; zira Ermenistan gibi uzak
ve ulaşılması zor bir ülkede ve özellikle bu kadar uzun bir
zaman geçtikten sonra şahit bulunmasının ne ölçüde zor olduğunu
belirtmek dahi gereksizdir"(2) ifadeleri de Kralın
İngiliz Hükümeti'nin Londra'daki Hukuk Danışmanlarına aittir.
Sonuç olarak; Malta'daki tutuklular, kendilerine hiçbir suçlama
dahi yöneltilmeden ve duruşma yapılmaksızın 1922'de serbest
bırakılmışlardır.
Bu zaman süresince İngiliz basınında Osmanlı Hükümetini sözde
soykırım ile suçlayan ve bu konuyu ispatlamaya yeltenen bazı
belgeler yayınlanmıştır. Söz konusu belgelerin General Allenby
komutasındaki İngiliz İşgal Kuvvetleri tarafından Suriye'deki
Osmanlı Devlet Dairelerinde ortaya çıkarıldığı iddia edilmiştir.
Ancak, İngiliz Dışişleri Bakanlığı tarafından sonradan yapılan
soruşturmalar, İngiliz basınına verilen bu belgelerin İngiliz
ordusu tarafından ele geçirilen belgeler olmayıp, Paris'teki
Milliyetçi Ermeni Delegasyonu tarafından müttefik delegasyonlara
yazılan uydurma belgeler olduğu anlaşılmıştır.
KAYNAKLAR:
1) Yıldırım, Dr. Hüsamettin-; Ermeni İddiaları ve Gerçekler,
Ankara 2000, s. 38 (PRO.FO. 13 Temmuz 1921, 371 / 6504 / E.8519)
2 . Aynı eser, s. 38, Foreign Office, 29 Temmuz 1921. 371
/ 6504 / E.8745
|
